Bảo hiểm hưu trí ở Đức. Bảo hiểm nào là tốt nhất ?

Chắc các bạn cũng biết, Đức là 1 đất nước của các loại bảo hiểm. Tất tần tật mọi thứ rủi ro đều có thể mua bảo hiểm. Nhưng nhiều khi nó rất phức tạp, đủ các loại điều kiện đi kèm, lại còn toàn tiếng Đức, ai mà muốn đọc chứ.

Bài này, mình sẽ giới thiệu cho các bạn hệ thống bảo hiểm hưu trí (Rentenversicherung) ở Đức, dễ hiểu nhất có thể.

Ở Đức, hệ thống bảo hiểm hưu trí được phân thành 3 tầng như sau:

3 tầng Rentenversicherung [nguồn]
  • Tầng 1: Bảo hiểm công, Rürup-Rente. Đây là những bảo hiểm cơ bản nhất mà thường ai cũng có 1 cái. Bảo hiểm công dành cho người làm công ăn lương, Rürup dành cho Selbständige.
  • Tầng 2: Riester Rente, bảo hiểm doanh nghiệp. Những loại bảo hiểm này thường được nhà nước/doanh nghiệp hỗ trợ thêm. Không bắt buộc nhưng bạn có thể mua thêm.
  • Tầng 3: bảo hiểm tư, đầu tư ETF … . Đây là những phương pháp tuyệt vời bạn nên quan tâm nếu mong muốn có 1 tuổi già sung túc, hưởng thụ.

Mình cùng đi vào tìm hiểu từng loại bảo hiểm hưu trí nhé. Mình sẽ giải thích ngắn gọn dễ hiểu nhất có thể, nếu có sai sót mong các bạn comment bên dưới, giúp mình bổ sung.

Bảo hiểm hưu trí công (gesetzliche Rentenversicherung)

Nếu bạn đi làm công ăn lương (trên 450€ / 1 tháng), thì hàng tháng bắt buộc phải đóng 18,6% lương Brutto (hoặc thấp hơn với Midijob). Trong đó9,3% được trừ trực tiếp vào lương bạn, 9,3% còn lại do chủ lao động đóng. Ví dụ với lương Brutto 3000€ / 1 tháng, thì bạn sẽ đóng 279€, chủ đóng 279€. Số tiền đóng hàng tháng không phải chịu thuế.

Nếu bạn đóng bảo hiểm ít nhất 5 năm, thì sau này bạn sẽ được nhận lương hưu. Trong trường hợp không đủ 5 năm (ví dụ về Việt Nam), bạn có thể xin hoàn lại số tiền đã đóng, qua đó từ bỏ mọi quyền lợi khi về hưu.

Khi đủ 67 tuổi (nếu sinh sau 1963), bạn sẽ nhận được lương hưu hàng tháng. Bạn cũng có thể nhận được lương hưu sớm hơn (từ 63 tuổi), nếu:

  • Bạn đã đóng 45 năm (từ năm 18 tuổi).
  • Bạn đã đóng 35 năm và chấp nhận hàng tháng nhận được ít hơn. Ví dụ, nếu về hưu năm 63 tuổi , lương hưu hàng tháng sẽ thấp hơn 14,4% (so với về hưu năm 67 tuổi).

Thông tin thêm:

  • Những người làm Selbstandig (công việc tự do) cũng có thể phải đóng bảo hiểm công trong 1 số trường hợp [nguồn].
  • Trong trường hợp không may qua đời, vợ/chồng người mất có thể nhận được Witwenrente.
  • Nếu các bạn muốn tìm hiểu kĩ, có thể đọc thêm ở đây nhé.

Bạn nhận được bao nhiêu khi nghỉ hưu ?

Đương nhiên là nếu đóng càng nhiều khi còn đi làm, bạn sẽ nhận được càng nhiều lương hưu. Tiền lương hưu sẽ phải chịu thuế và trả bảo hiểm y tế (giống như lúc bạn đi làm).

Lương hưu mà bạn nhận được thấp hơn rất nhiều thu nhập lúc đi làm, nhiều khi chỉ đủ duy trì cuộc sống tối thiểu. Ví dụ, nếu bạn đi làm liên tục 30 năm với lương trung bình ở Đức, thì về già còn bỏ túi khoảng dưới 800€ netto. Công thức tính bạn xem ở phần phụ lục nhé.

Thậm chí, nếu bạn muốn nghỉ hưu sớm (67 tuổi thì chắc cũng chẳng còn bao nhiêu thời gian/sức khỏe để mà hưởng thụ), thì lương hưu nhận được còn thấp hơn nhiều.

Vì thế bạn cần phải chuẩn bị trước từ bây giờ, bằng cách đầu tư hoặc tham gia vào các hình thức bảo hiểm hưu trí tư nhân khác.

Rürup Rente ( hay Basis Rente)

Rürup Rente là 1 hình thức bảo hiểm tư nhân, nhưng khá giống với bảo hiểm công. Những người không đóng bảo hiểm công (ví dụ Selbständige) có thể tham gia Basis Rente để được hưởng lương hưu về sau. Tính tới cuối năm 2018, có khoảng 2,2 triệu hợp đồng Rürup đã kí ở Đức.

Tiền bạn đóng bảo hiểm không phải nộp thuế (trừ khi đóng trên 25.000€ / 1 năm). Đến khi về hưu (tối thiểu 62 tuổi), tiền nhận hàng tháng mới phải nộp thuế. Mức thuế này thường thấp hơn mức bạn phải đóng lúc còn đi làm (do thu nhập hưu trí thấp hơn).

Bạn cũng chỉ có thể nhận tiền hưu hàng tháng cho tới túc mất chứ không nhận 1 lần được.

Điểm khác với bảo hiểm công là mức bạn nhận được sau này là do nhà nước quyết định và thay đổi từng năm, còn Rürup là đã được xác định rõ ràng từ đầu trong hợp đồng. Tuy nhiên hợp đồng Rürup Rente thường là không thể hủy được.

Kết luận: với lợi thế về thuế, những người làm tự do (Selbständige) có thu nhập cao nên tham gia Rürup Rente

Bảo hiểm hưu trí của doanh nghiệp (betriebliche Altersvorsorge – bAV)

Nhiều doanh nghiệp ở Đức cho nhân viên quyền được tham gia bảo hiểm hưu trí doanh nghiệp. Khi tham gia, bạn trả 1 phần lương brutto hàng tháng, doanh nghiệp cũng sẽ đóng góp thêm vào với bạn (tùy mỗi công ty).

Khi nghỉ hưu bạn sẽ nhận lại được số tiền này và phải nộp thuế. Tuy nhiên, do khi về già, thu nhập thấp hơn, nên số thuế phải nộp sẽ thấp hơn so với khi đi làm.

Nếu bạn không định làm lâu dài (3 năm trở lên) thì không nên tham gia, do chưa chắc doanh nghiệp mới sẽ chuyển tiếp số tiền đã đóng từ doanh nghiệp cũ.

Kết luận: nếu doanh nghiệp góp nhiều cùng bạn, và bạn định làm lâu dài ở công ty đó thì nên tham gia.

Riester Rente

Riester Rente là 1 hình thức bảo hiểm tư nhân được chính phủ hỗ trợ. Những người đang tham gia bảo hiểm công có thể đăng kí Riester Rente, với mục đích hỗ trợ thêm cho cuộc sống tuổi già.

Mỗi năm bạn đóng vào quĩ Riester Rente của bạn, nhà nước cũng góp thêm 1 khoản nữa (Zulage). Số tiền đóng (cộng với Zulage), tối thiểu là 4% brutto và tối đa là 2100€/năm. Zulage hiện tại (2018) là 175€/1 người lớn + 300€/1 đứa con (sinh sau 2007).

Riester Rente [nguồn]

Ví dụ, nếu nhà bạn có vợ chồng, và 2 con nhỏ, thì Zulage là 950€ / 1 năm (175€ * 2 + 300€ * 2). Nếu lương bạn là 50.000€, thì số tiền đóng góp tối thiểu là 2000€ (50.000€ * 4%). Trong số đó, bạn đóng 1050€ và nhà nước cho 950€.

Số tiền này (2000€ ở ví dụ trên) có thể sẽ được hưởng lợi về thuế (Steuerersparnis). Hàng năm bạn cần làm hoàn thuế để Finanzamt tính Steuerersparnis cho bạn. Steuerersparnis này là đáng kể với người lương cao và Zulage thấp.

Riester Rente có 1 số bất lợi lớn:

  • Khi về già (tối thiểu 62 tuổi), bạn sẽ chỉ nhận được tối đa 30%, còn lại nhận tiền hàng tháng. Bạn không thể rút hết 1 lần. Việc nhận được bao nhiêu mỗi tháng phụ thuộc vào Vertrag với công ty bảo hiểm.
  • Số tiền này phải đóng thuế (100%). Nếu bạn chọn nhận ngay 30%, số tiền thuế sẽ là rất lớn.
  • Sẽ rất thiệt nếu bạn không sống lâu.
  • Nếu rút tiền khi chưa đủ tuổi, bạn sẽ phải trả lại toàn bộ Zulage và Steuerersparnis. Coi như chỉ mất công mà không được gì.

Riester Rente sẽ có lợi khi [nguồn]:

  • Người thu nhập thấp (dưới 20.000€), có 2 con trở lên -> hưởng lợi từ Zulage
  • Người độc thân (và không dự định kết hôn, có con), thu nhập cao (trên 75.000€) -> hưởng lợi từ thuế.

Các công ty bảo hiểm tư nhân lớn (ERGO, Allianz …) cung cấp các hợp đồng Riester Rente với các điều khoản về phí, tỉ lệ trả hàng tháng, lãi suất hàng năm khác nhau. Bạn nên hỏi Berator của họ về Riester-Fondssparplan (Riester Rente có lợi nhuận cao).

Kết luận: nếu bạn thuộc 2 nhóm trên, thì nên tham gia Riester Rente (đặc biệt là Riester-Fondssparplan)

Các loại bảo hiểm ở tầng 3

Bảo hiểm nhân thọ (Lebenversicherung). Đây là bảo hiểm để phòng rủi ro khi chẳng may qua đời. Nó khá giống với bảo hiểm nhân thọ ở Việt Nam nên mình sẽ không đề cập nhiều.

Đầu tư ETF (thụ động): đối với mình, đây là hình thức tuyệt vời nhất để chuẩn bị về tài chính cho tương lai. Tuy nhiên, rất nhiều người Việt mình biết không muốn đầu tư vì:

  • Không phải ai cũng sẵn sàng bỏ công ra tìm hiểu. Họ mong muốn có người hướng dẫn và lo cho mọi thủ tục.
  • Mọi người thường ngại khi nghĩ về đầu tư vào thị trường chứng khoán.
  • Đòi hỏi sự kiên trì cao. Việc đầu tư thụ động cần thực hiện liên tục trong nhiều năm (20+). Có rất nhiều cám dỗ trên thị trường chứng khoán làm nhà đầu tư đổi ý.

Lúc này, bảo hiểm tư nhân sẽ là sự lựa chọn hợp lí hơn, nếu:

  • Công ty bảo hiểm lớn và uy tín.
  • Hàng tháng số tiền đóng sẽ được đầu tư vào các ETF/quĩ uy tín.
  • Chi phí thấp và rõ ràng.
  • Có thể hủy trước khi về hưu.
  • Có thể nhận được tiền 1 lần khi đủ tuổi hưu mà không phải nộp nhiều thuế (Steuervorteil). Từ bảo hiểm công, Riester Rente, Rürup đều chỉ trả hàng tháng.

Mình sẽ giải thích kĩ về bảo hiểm hưu trí tư nhân (đặc biệt là bảo hiểm có đầu tư) ở phần 2 nhé.

Phụ lục

Công thức tính lương hưu (bảo hiểm công)

Lương hưu (brutto) = Entgeltpunkte x Zugangsfaktor x Rentenfaktor x Rentenwert [nguồn]

  • Entgeltpunkte. Mỗi năm, với mức lương trung bình (3100€ brutto – 2020), bạn nhận được 1 Entgeltpunkte. Nếu lương gấp đôi, mức trung bình, bạn nhận được 2 Entgeltpunkte.
  • Zugangsfaktor: khi nào bạn về hưu. Nếu bạn về hưu khi đủ tuổi, Zugangsfaktor = 1. Nếu bạn về hưu năm 63 tuổi (sớm 4 năm), thì Zugangsfaktor = 1 – (0.3% * 48 tháng) = 0, 856.
  • Rentenfaktor: kiểu về hưu (do tuổi già, do mất sức lao động …). Nếu về hưu do tuổi già, Rentenfaktor = 1.
  • Rentenwert: hệ số tiền Rente nhận được. Ví dụ năm 2017 là 28,66€ ở tây Đức, và 30,45€ ở Đông Đức.

Ví dụ, nếu bạn đi làm 30 năm, hàng năm nhận mức lương trung bình và đóng bảo hiểm đầy đủ, tới năm 67 tuổi, bạn sẽ nhận được lương hưu:

30 Entgeltpunkte x 1 Zugangsfaktor x 1 Rentenfaktor x 28,66€ Rentenwert = 860€ brutto / 1 tháng

Nguồn: https://cuocsongoduc.org/

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *